İzmir; organize sanayi bölgeleri, serbest bölgesi ve limanlarıyla Türkiye'nin en önemli üretim ve ihracat merkezlerinden biridir. Ancak ihracata dayalı üretim yapan işletmeler, kur dalgalanmaları, uzun tahsilat vadeleri ve yüksek finansman ihtiyacı nedeniyle ciddi finansal risklerle karşı karşıyadır. Siparişleri dolu görünen bir fabrika bile, nakit akışındaki bir kopukluk nedeniyle kısa sürede ödeme güçlüğüne düşebilir. Konkordato, bu işletmelere üretimi durdurmadan borçlarını yeniden yapılandırma imkânı sunar.
Üretici ve İhracatçıların Tipik Finansal Riskleri
- Kur uyumsuzluğu: Hammaddenin döviz ile ithal edilmesi, satışların farklı para birimleri veya vadelerle yapılması, kur hareketlerinde kârlılığı hızla eritir.
- Uzun tahsilat vadeleri: Yurt dışı müşterilerle çalışılan 60-120 günlük vadeler, işletmenin sürekli işletme sermayesi kredisine bağımlı kalmasına yol açar.
- Yatırım kredileri: Kapasite artışı için alınan makine ve tesis kredileri, siparişlerin beklenenden düşük gerçekleşmesi halinde ağır bir yük haline gelir.
- Müşteri yoğunlaşması: Cironun büyük kısmının birkaç yabancı alıcıya bağlı olması, tek bir siparişin iptalini işletme için kritik hale getirir.
Konkordato Üretimin Sürekliliğini Nasıl Korur?
Geçici mühlet kararıyla birlikte işletme aleyhine yeni icra takibi başlatılamaz, başlamış takipler durur. Rehinli alacaklılar rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilse de rehinli makineler ve üretim ekipmanları muhafaza altına alınamaz ve satılamaz. Böylece üretim hattı çalışmaya devam eder, siparişler teslim edilir ve işletmenin en değerli varlığı olan müşteri portföyü korunur.
Ayrıca konkordato talebini fesih sebebi olarak belirleyen sözleşme hükümleri mühlet süresince borçlu aleyhine ileri sürülemez. Bu, kritik tedarik ve hizmet sözleşmelerinin sürecin başında kaybedilmesini önler.
Yurt Dışı Alacaklılar ve Müşteriler
Konkordato projesi, yurt dışında yerleşik tedarikçiler de dahil olmak üzere tüm alacaklıları kapsar. Yabancı alacaklılarla iletişimin doğru yönetilmesi, hem oylama sürecinde hem de ticari ilişkilerin devamında belirleyicidir. Yurt dışı müşterilere ise işletmenin faaliyetine devam ettiği, siparişlerin komiser gözetiminde üretilip teslim edileceği açıkça anlatılmalıdır. Bu iletişim eksik kalırsa, müşteriler alternatif tedarikçilere yönelerek projenin gelir varsayımlarını çürütebilir.
İyileştirme Projesini Güçlendiren Unsurlar
- Sipariş defteri, imzalı satış sözleşmeleri ve müşteri bazında tahsilat geçmişi,
- Kur ve hammadde fiyatı senaryolarına göre hazırlanmış duyarlılık analizleri,
- Kârsız ürün gruplarından çıkış ve kapasite kullanımını artırma planları,
- Enerji, lojistik ve personel maliyetlerinde somut tasarruf tedbirleri,
- Gerekirse atıl makine veya gayrimenkullerin satışıyla yaratılacak ek kaynaklar.
Teşvik ve Destekler
Yatırım teşvik belgesi veya dış ticaret rejimleri kapsamında taahhütleri bulunan işletmelerin, bu taahhütlerin konkordato sürecinden nasıl etkileneceğini önceden değerlendirmesi gerekir. Taahhüt sürelerinin kaçırılması, ek mali yükümlülükler doğurabilir. Bu nedenle ödeme planı hazırlanırken teşvik ve rejim yükümlülükleri de takvime dahil edilmelidir.